İdrar Kaçırma (İnkontinans)
Üriner inkontinans, istemsiz idrar kaçırma olarak da bilinen, mesane kontrolünün kaybı ve beraberinde istem dışı, damlalar halinde veya daha yoğun olarak idrarın kaçması durumudur. Her yaşta ortaya çıkabilse de genellikle ileri yaşlarda daha yaygın olarak görülen idrar kaçırma, sürekli olarak tekrarlandığı takdirde hastalık olarak kabul edilir. Hayat kalitesini ciddi derecede olumsuz etkileyen bu rahatsızlık, özellikle kadınlarda daha sık görülmektedir.
Üriner inkontinansın türleri
- Stres inkontinansı: Öksürme, hapşırma, gülme, koşma gibi karın içi basıncın arttığı durumlarda idrar kaçırma.
- Sürge inkontinans: Ani ve kontrol edilemeyen idrara çıkma ihtiyacı hissetme ve bu ihtiyacı erteleyememe.
- Karma inkontinans: Hem stres hem de sürge inkontinansın birlikte yaşanması.
- Overflow inkontinansı: Mesanenin aşırı dolması ve istemsizce idrarın boşalması.
- Fonksiyonel inkontinans: Mesane veya alt idrar yolları ile ilgili bir sorundan kaynaklanan inkontinans (örneğin, nörojenik mesane).
Üriner inkontinansın nedenleri
- Mesane ve sfinkter kaslarının zayıflaması: Doğum, menopoz, yaşlanma, prostat ameliyatı gibi faktörler mesane ve sfinkter kaslarını zayıflatarak inkontinansa yol açabilir.
- Sinir sistemi problemleri: Beyin ve mesane arasındaki sinirlerde hasar inkontinansa neden olabilir.
- Bazı ilaçlar: Diüretikler, antidepresanlar ve bazı kan basıncı ilaçları inkontinans semptomlarını kötüleştirebilir.
- Fazla kilo: Fazla kilo, karın içi basıncını artırarak inkontinans riskini artırır.
- Kabızlık: Kabızlık, mesaneyi sıkıştırarak inkontinansa neden olabilir.
Üriner inkontinansın belirtileri
- Sık sık idrar yapma ihtiyacı (günde 8 kereden fazla)
- Gece idrar yapma ihtiyacı ile uyanma (en az 2 kere)
- Ani idrara çıkma ihtiyacı hissetme ve erteleyememe
- Öksürmek, ağır kaldırma ve hareketle idrar kaçırma
Üriner inkontinansın teşhisi
- Doktor muayenesi
- İdrar tahlili
- İdrar kültürü
- Pelvik ultrason
- Ürodinamik testler
Üriner inkontinansın tedavisi
Tedavi, hastalığın türüne, şiddetine ve altta yatan nedenlerine bağlı olarak değişir. Hafif vakalarda tedaviye gerek olmayabilir. Daha şiddetli vakalarda ise aşağıdaki tedavi seçenekleri kullanılabilir:
- Pelvik kas egzersizleri (Kegel egzersizleri): Mesane ve sfinkter kaslarını güçlendirmeye yardımcı olur.
- Davranış tedavisi: Sıvı alımını sınırlamak, tuvalete gitme sıklığını planlamak ve Kegel egzersizleri yapmak gibi yaşam tarzı değişiklikleri.
- İlaç tedavisi: Mesane kaslarını gevşetmeye ve idrar üretimini azaltmaya yardımcı olan ilaçlar. Antikolinerjik denilen ilaçlar ile veya idrar tutmayı sağlayan çeşitli ilaçlar ile tedavi edilir.
- Cerrahi: Diğer tedavi seçenekleri işe yaramazsa, mesanenin kapasitesini artırmak veya sinirleri yeniden düzenlemek için cerrahi yapılabilir.